Polskie szczyty w Himalajach

Ilość wyświetleń: 408 - Dodano: sobota, 03 stycznia 2026 21:50

Nagroda Specjalna Kolosów została w tym roku przyznana Wojciechowi Brańskiemu, ostatniemu uczestnikowi wielkich, przełomowych wypraw organizowanych przez Polski Klub Górski

Wojciech T. Brański (ur. 17 lipca 1935 w Warszawie) doktor fizyki, pisarz, himalaista, wieloletni działacz Polskiego Klubu Górskiego, od ponad sześciu dekad aktywny w górach. Wspinać zaczął w końcu lat 50., a już w latach 60. dokonał przejść dróg tatrzańskich należących do najtrudniejszych, m.in. „wariantu R” na Mnichu, „Orłówskiego” na Galerii Gankowej i „Hokejki” na Łomnicy. W kolejnych latach działał w Kaukazie, m.in. przechodząc drogę „przez Łopatę” na Szcheldy Tau oraz trawersując oba wierzchołki Elbrusa. Jako członek oraz późniejszy prezes Polskiego Klubu Górskiego (2003–2009) uczestniczył i współorganizował liczne wyprawy wysokogórskie, zdobywając dziewicze czterotysięczniki w Ałtaju Mongolskim oraz trzy siedmiotysięczniki w Pamirze (jedno pierwsze i jedno drugie polskie wejście).

Piątka szczytowa z Kangbaczenu (7903 m). Siedzą: Malatyński, Brański, Młotecki, Kłaput; stoją: Olech z aparatem, Rubinowski. 

Jedne z najważniejszych osiągnięć odniósł w Himalajach jako uczestnik wypraw PKG, który od początku swojej działalności w latach 50. kierował się na na alpinizm eksploracyjny, odkrywczy. W 1974 roku brał udział w pierwszym wejściu na prawie ośmiotysięczny Kangbaczen (7903 m), co otworzyło polskiemu himalaizmowi drogę do ambitniejszych projektów w Himalajach Nepalu. Kulminacją tych działań była ekspedycja z 1978 roku, która przeszła do historii światowego himalaizmu. Podczas wyprawy członkowie PKG dokonali pierwszych wejść na dwa dziewicze wierzchołki masywu Kangczendzongi: Południowy (19 maja) oraz Kangczendzongę Środkową (22 maja). Wojciech Brański uczestniczył w zespole, który zdobył ten drugi, 8482 metrowy szczyt – wejście to było wydarzeniem przełomowym, znacząco podnosząc prestiż polskich osiągnięć wysokogórskich tamtych czasów i ustanawiających nieprzemijający, absolutny polski rekord wejść na najwyższe dziewicze szczyty górskie. Brański wyróżniał się inicjatywą, pracowitością i wyjątkowym koleżeństwem.

Brał udział w dwóch niezwykle trudnych akcjach ratunkowych powyżej 7000 m, które zakończyły się uratowaniem chorych uczestników i bezpiecznym sprowadzeniem ich do bazy. Doświadczenia i refleksje zawarł w książkach: Kangbachen zdobyty (współautor), Dwie Kangczendzongi (współautor), Do Himalajów wiecznych śniegów skarbnicy i W górach. Wspomnienia z wypraw i wędrówek w górach świata (redakcja i współautorstwo) oraz Test Góry. Partnerstwo na szczytach.

Uhonorowany Brązowym Krzyżem Zasługi oraz dwukrotnie złotym medalem „Za wybitne osiągnięcia sportowe”. Jest członkiem honorowym Klubu Wysokogórskiego Warszawa, Polskiego Związku Alpinizmu oraz Polskiego Klubu Górskiego. W środowisku alpinistycznym uznawany jest za jednego z najbardziej doświadczonych i zasłużonych polskich himalaistów swojego pokolenia.

Wojciech T. Brański podczas 28. OSPŻiA (22 marca 2026)  odbierze Nagrodę Specjalną Kolosów.

 Wojciech Brański i Kazimierz Olech na szczycie Kangcznczongi Środkowej (8482 m)
fot. Zygmunt Heinrich